« و حشر لسلیمان جنوده من الجن و الانس و الطّیر فهم یوزعون ؛ لشکریان سلیمان از جن و انس و پرندگان ، نزد او جمع شدند ؛ آن قدر زیاد بودند که باید توقف می کردند تا به هم ملحق شوند » .( نمل / 17)

« حتّی اذا اتوا علی واد النمل قالت نمله یا ایها النمل ادخلوا مساکنکم لا یحطمنکم سلیمان و جنوده و هم لا یشعرون ؛ ( آنها حرکت کردند ) تا به سرزمین مورچگان رسیدند ؛ مورچه ای گفت : « به لانه های خود بروید تا سلیمان و لشکریان شما را پایمال نکنند در حالی که نمی فهمند » . ( نمل / 18 )

در گذشته ، ممکن بود ، برخی از مردم قرآن را کتاب افسانه بدانند ؛ زیرا در آن ذکر شده است که مورچه ها با هم صحبت می کنند و پیام های پیچیده را رد و بدل می کنند . در سالهای اخیر ، تحقیق ، حقایق زیادی را در رابطه با روش زندگی مورچه ها به ما نشان داده است که قبل از آن برای بشری شناخته شده نبود .

همچنین ، تحقیق نشان داده که در میان حشرات ، روش زندگی مورچه ها به روش زندگی انسان بسیار نزدیک است . از یافته های بدست آمده می توان به این موارد پی برد :

الف ) مورچه ها ، مردگان خود را با روشی مشابه روش انسان ، دفن می کنند .

ب ) نظام تقسیم کار آنها پیچیده است . آنها مدیر ، سرپرست ، سرکارگر ، کارگر و غیره دارند .

ج ) آنها هر چند وقت یک بار ، دور هم جمع می شوند و گپ می زنند .

د ) در میان خود ، روش ارتباطی پیشرفته ای دارند .

هـ ) بازارهای منظمی دارند که در آن کالا مبادله می کنند .

و ) غلات را برای مدت طولانی در زمستان ، ذخیره می کنند و اگر غلات جوانه زد ، ریشه اش را می برند . گویی می فهمند که اگر اجازه رشد به ریشه بدهند ، دانه می پوسد . اگر غلۀ ذخیره شده به دلیل باران مرطوب شود ، آن را به بیرون می برند تا در زیر نور خورشید خشک شود و وقتی خشک شد آن را بر می گردانند . گویی می دانند که رطوبت موجب رشد ریشه و در نهایت باعث پوسیدن دانه می شود .

نویسنده : دکتر ذاکر نیک

مترجم : زهرا آقا محمد شیرازی

منبع :نشریه قرآنی بشارت شماره 60

۲۵ آذر ماه هر سال مصادف است با روز پژوهش ، شاید طرح این موضوع در ماه خرداد کمی بعید به نظر برسد و یا قابل تامل فرض شود. اتفاقا طرح موضوع در این زمان برای داشتن فرصت برای تامل مطرح می شود تا لااقل برای هفته ی پژوهش امسال تا دیر نشده کاری بکنیم.

           چند سال اخیر همزمان با هفته ی پژوهش شعاری مطرح شد که :

« بدون پژوهش، تصمیم گیری نکنیم »

 این شعار بسیار شعار خوب و جالبی است ، اما باید پرسید که در سازمانها و موسسات دولتی کشور ما تا چه اندازه تصمیم گیری ها مبنای پژوهشی دارد ؟ اصولا در سازمانهای دولتی ما پژوهش ، چه جایگاهی دارد ؟

            البته هرگز نباید از چالشها و موانع و کاستیهای موجود بر سر راه پژوهش غافل ماند. بی توجهی به نیازسنجی، نهادینه نشدن پژوهش در سازمانها، حاکمیت روحیه ی سطحی نگری و عوام گرایی بر فعالیتهای پژوهشی و در نتیجه مسدود شدن مسیر فعالیتهای صحیح پژوهشی ، پیش بینی نکردن بودجه ی کافی برای پژوهش ، تامین نشدن حقوق پژوهشگران ، رعایت نکردن اولویتهای پژوهشی ، فقدان روحیه ی کار گروهی در پژوهشگران ، فقدان نظام تشکیلاتی خاص در سازمانها برای فعالیتهای پژوهشی، بی ثباتی مدیران پژوهش گرا ، وقت گیر بودن امور پژوهشی و گرانی ابزارهای پژوهش، و . . .  همه و همه از جمله عواملی است که فعالیتهای پژوهشی و تصمیم گیری سازمانهای دولتی بر مبنای پژوهش را کم رنگ ساخته است.

             طرح این کاستی ها و چالش ا در این برهه ی زمانی به این دلیل بود تا علاقه مندان پژوهش به آن بیندیشند و تا هفته ی پژوهش امسال نتایج تفکر و اندیشه ی خود را به جامعه عرضه کنند و مسئولان نیز با تعمق و تدبر در این موضوع بر کاستیهای رفتاری خود و آسیبهای ناشی از آن وقوف یافته و در این فرصت گامی چند بردارند.
             بدیهی است هر چه تامل و تدبر و تجدید نظر و اصلاح از سوی مراجع بالاتر تصمیم گیری و اجرای صورت گیرد ، آثار گسترده تری بر جای خواهد گذاشت گرچه اقدامات سایر سطوح نیز بی نتیجه نخواهد ماند. 
به امید آن که واقعا  « بدون پژوهش، تصمیم گیری نکنیم »